Spiranthes sinensis - Lan cuốn chiếu, loài cỏ nhỏ bé trên đỉnh Sơn Trà

Abstract

Nhân dịp đi thực địa trên Bán đảo Sơn Trà, là để có dịp được thấy hệ Lan của Bán đảo Voọc của Việt Nam, nhưng kết quả là 3 ngày mới chỉ thấy một loài Lan duy nhất là Luidisia discolor. Nhưng vô tình hôm nay rẽ vào một con đường mòn ra đến một bãi cỏ trên một đỉnh núi, chợt nhận ra mình lạc vào thế giới của 1 quần thể Lan Bàn Long Sâm đang nở rộ, và cũng nhận ra, dù khí hậu có mặn mòi muối biển thì vẫn có những bông hoa lan xinh đẹp đâu đó đang nở trên những nơi tưởng như là không thể. Bàn Long Sâm, hay còn gọi là Lan Cuốn chiếu vì hình dạng phát hoa đặc biệt xoắn của nó, là một loài địa lan, thân ngắn nhỏ, khoảnh 10 chiếc lá, phát hoa cao đến 30cm, khoảnh 20 đến 60 hoa xoắn xung quanh trục phát hoa, màu hồng trắng. Nở vào mùa xuân, trên những trảng cỏ trống đầy ánh mặt trời từ bắc đến nam Việt Nam. Loài lan này có lẽ phân bố rộng khắp chỉ thua loài lan Sậy mà thôi. Mình đã gặp Bàn Long Sâm ở ven đường rừng thông Đà Lạt, ở đầm lầy Nam Nung, ven đường lộ trên quốc lộ ở Kon Tum, từng nằm trên thảm hoa trên đỉnh Bạch Mã, từng chụp ảnh nó trên những bờ đê miền Bắc, và bây giờ là bãi cỏ trên núi Sơn Trà. Cũng rất khó để nhìn ra nó khi nó chỉ có những bông hoa nhỏ bé khoảng 3mm lẫn vào những đám cỏ khác, và có thể bạn đã từng bước qua chúng, hoặc đã dẫm lên chúng khi đi qua một bãi cỏ hoang vu nào đó. Được sử dụng như một dược liệu trong những cổ phương, nhưng hiện thì có lẽ chưa có một nghiên cứu cụ thể nào về dược tính cũng như những ứng dụng của nó trong ngành Dược, Bàn Long Sâm có lẽ chỉ là một loài lan, cũng ít ai chú ý đến vì quá nhỏ bé, mong manh đỏng đảnh khi ở trong vườn lan, nhưng lại rất mạnh mẽ khi ở ngoài thiên nhiên, dù là những nơi khắc nghiệt đầy nắng gió... P/s : Để chụp được hoa của nó cũng là 1 vấn đề lớn nến bạn sợ bẩn vì có thể bạn sẽ phải nằm quỳ ra đất để có thể chụp như mình ở hình cuối đấy...